Progresywne przeciążenie: czym jest i jak je śledzić
Mięśnie dostosowują się do tego, czego od nich wymagasz, a potem przestają. Progresywne przeciążenie to wymaganie z czasem trochę więcej: większego ciężaru, więcej powtórzeń albo więcej serii. To jedyna zasada wspólna dla każdego planu, który działa.
Aktualizacja:
Cztery sposoby, żeby robić więcej
- Większy ciężar przy tych samych powtórzeniach. Najwyraźniejszy znak postępu.
- Więcej powtórzeń z tym samym ciężarem. Często najłatwiejszy krok i sposób, by zapracować na kolejne zwiększenie ciężaru.
- Więcej serii na mięsień w ciągu tygodnia. Przydatne, gdy ciężar i powtórzenia stoją w miejscu, do pewnego momentu (zobacz serie na mięsień w tygodniu).
- Lepsze powtórzenia: pełniejszy zakres ruchu, kontrolowane opuszczanie, bez odbijania. Trudno to zmierzyć, ale to realny postęp.
Podwójna progresja krok po kroku
Większość planów podaje dla każdego ćwiczenia zakres powtórzeń, na przykład 3 serie po 8 do 10. Zostań przy tym samym ciężarze i dokładaj powtórzenia, aż w każdej serii dojdziesz do górnej granicy zakresu. Wtedy zwiększ ciężar, wróć do dolnej granicy zakresu i znów pnij się w górę.
| Trening | Ciężar | Powtórzenia w seriach |
|---|---|---|
| 1 | 60 kg | 10, 9, 8 |
| 2 | 60 kg | 10, 10, 9 |
| 3 | 60 kg | 10, 10, 10 |
| 4 | 62,5 kg | 9, 8, 8 |
Podwójna progresja działa na każdym sprzęcie, a to ważne, bo najmniejszy przeskok nie wszędzie jest taki sam. Sztanga idzie w górę o 2,5 kg, stos na maszynie często o 5 kg, a hantle skaczą o 2 kg lub więcej na rękę. Im większy przeskok, tym więcej powtórzeń musisz zbudować, zanim go zrobisz.
Jak szybko to powinno iść?
W pierwszych miesiącach w dużych ćwiczeniach często możesz dokładać ciężar na każdym treningu. Potem postęp zwalnia do raz na tydzień lub dwa, a u zaawansowanych do mniej więcej raz w miesiącu. Małe mięśnie postępują wolniej niż duże: 1 kg więcej przy wznosach bokiem to dużo większa zmiana niż przy przysiadzie.
Postęp nie jest linią prostą. Zła noc albo stresujący tydzień mogą kosztować cię jedno powtórzenie. Patrz na trend z kilku tygodni, a nie na jeden trening.
Gdy utkniesz
- Najpierw sprawdź regenerację: sen, jedzenie i stres zatrzymują więcej ćwiczeń niż plany treningowe.
- Cofnij się: zdejmij około 10% ciężaru w danym ćwiczeniu i przez kilka tygodni wróć do góry. Zwykle przebijasz dawny rekord.
- Zrób lżejszy tydzień z mniej więcej połową serii co 6 do 8 tygodni ciężkiego treningu.
- Zmień zakres powtórzeń albo wariant ćwiczenia, na przykład z 6–8 na 10–12 albo z wyciskania sztangi na wyciskanie hantli.
Nie przeciążysz tego, czego nie śledzisz
Progresywne przeciążenie działa tylko wtedy, gdy wiesz, co zrobiono ostatnio, seria po serii. Po kilku tygodniach i kilku ćwiczeniach pamięć nie wystarcza. Zapisuj to albo zapisuj w aplikacji.
W Musclist każde ćwiczenie zaczyna się od ciężaru i powtórzeń z twojej ostatniej serii, więc liczba do pobicia jest już na ekranie. Otwórz dowolne ćwiczenie, by zobaczyć maksimum, rekord i sumę z ostatnich treningów. Wszystkie plany treningowe na tej stronie stosują podwójną progresję.
Musclist